Памяці Аляксандра Адамавіча Ярашэвіча

Памяці Аляксандра Адамавіча Ярашэвіча
Да 85-годдзя з дня нараджэння (28 жніўня 1940 г. – 28 кастрычніка 2016 г.)

Вядомы беларускі гісторык мастацтва А. А. Ярашэвіч нарадзіўся ў вёсцы Любкаўшчына Стаўбцоўскага раёна ў сялянскай сям’і.  Скончыў з залатым медалём школу ў Мікалаеўшчыне, паступіў ў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт па спецыяльнасці “атамная фізіка” працаваў настаўнікам на брэсцкім Палессі, вучыўся ў аспірантуры, затым працаваў ў Інстытуце ядзернай энэргетыкі Беларускай акадэміі навук. Прыкметай таго часу было ўзаемадзеянне “фізікаў і лірыкаў”, спрэчкі аб прыярытэтах: навука ці мастацтва. Разам з супрацоўнікамі акадэміі Ю.В. Хадыкам, І.М. Быцевай, В.В. Філіпавым, Э.С. Максімавай і інш. Аляксандр Ярашэвіч стаў удзельнікам мастацтвазнаўчага семінара, якім кіравала даследчыца старажытнабеларускага іканапісу Элеанора Іванаўна Вецер.  Яе лекцыі па гісторыі старажытнабеларускага сакральнага мастацтва, якія праходзілі ў залах Дзяржаўнага мастацкага музея БССР (з 1993 г. – Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь), і заняткі мастацвазнаўчага семінара ў сектары збора помнікаў Інстытута мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору Акадэміі навук БССР згуртавалі з ліку маладых беларускіх вучоных-атамшчыкаў кола аматараў старажытнабеларускага мастацтва.

Яны прымалі ўдзел у экспедыцыйных паездках па цэрквах і касцёлах Беларусі, ратавалі ад знішчэння помнікі царкоўнай даўніны, якія склалі ў будучым фонды старажытнабеларускага мастацтва Нацыянальнага мастацкага музея РБ і Музея старажытнабеларускай культуры Цэнтра даследавання беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі; удзельнічалі ў распачатай беларускім акадэмічным Інстытутам мастацтвазнаўства падрыхтоўцы выдання “Збора помнікаў гісторыі і культуры Беларусі”. Разам з вядомымі даследчыкамі беларускага мастацтва Л.М. Дробавым, В.Ф. Шматавым, В.В. Церашчатавай  дзейсны ўдзел у гэтых экспедыцыях прымаў і А.А. Ярашэвіч. 

У 1979 г. ён стаў навуковым супрацоўнікам, галоўным захавальнікам фондаў Музея старажытнабеларускай культуры, створанага пры Інстытуце мастацтвазнаўства АН БССР, канчаткова звязаўшы свой лёс са старажытнымі помнікамі.

Пад час шматгадовай работы ў Музеі старажытнабеларускага мастацтва (1979 – 2004)  Аляксандр Ярашэвіч сфарміраваўся як глыбокі даследчык, знаўца беларускай мінуўшчыны, гісторыі і культуры, медыевіст, археограф і публіцыст. Яго асабістую ўвагу на той момант прыцягнула  барочная алтарная скульптура, якой была прысвечана кандыдацкая дысертацыя даследчыка, абароненая ў 2003 г. 

З 2004 года і да апошніх дзён жыцця А.А. Ярашэвіч працаваў вядучым навуковым супрацоўнікам аддзела старажытнабеларускага мастацтва у Нацыянальным мастацкім музеі. Па яго ініцыятыве і непасрэдным ўдзеле былі здзейснены такія значымыя тэматычныя праекты старажытнабеларускага мастацтва як  “Праваслаўная ікона Расіі, Украіны і Беларусі”, “Алтарны жывапіс Беларусі”, “Святло нябеснае на зямлі”, “Беларускі іканастас”. Засталіся альбомы-каталогі, асобныя артыкулы, пошукі і знаходкі даследчыка, якія дазволілі вярнуць імёны шматлікім асобам на старадаўніх партрэтах. Дзякуючы старанням Аляксандра Адамавіча ў збор мастацкага музея былі перададзены з Жыровіцкага Успенскага манастыра ўнікальныя творы беларускага іканапісу канца XVII ст. Вялікім захапленнем даследчыка было вывучэнне цудадзейных абразоў Божай Маці, праслаўленых ў беларускіх храмах. Ім створана больш за тры сотні артыкулаў пра мастацкую спадчыну, у тым ліку для энцыклапедычных выданняў.

Аляксандр Ярашэвіч назаўжды ўвайшоў у кола тых выдатных даследчыкаў старажытнабеларускага мастацтва, дзякуючы якім нашы веды пра беларускую мастацкую спадчыну сталі больш грунтоўнымі, даставернымі і глыбокімі.

Калегі Аляксандра Адамавіча  Ярашэвіча захоўваюць аб ім добрую памяць. 

Супрацоўнікі аддзела старажытнабеларускага мастацтва

Падзеі
Ноч музеяў у Музеі беларускага народнага мастацтва
Ноч музеяў у Музеі беларускага народнага мастацтва

Музей беларускага народнага мастацтва

Роспіс велікодных яек "Пісанка"
Роспіс велікодных яек "Пісанка"

Музей беларускага народнага мастацтва

Батлеячны спектакль
Батлеячны спектакль

Музей беларускага народнага мастацтва

Майстар-клас "Кукла-мотанка"
Майстар-клас "Кукла-мотанка"

Музей беларускага народнага мастацтва

  • 223054, Мінская вобласць, Мінскі раён, Астрашыцка-Гарадоцкі в/с, в. Аколіца
    вул. Іванаўская, 17Б

  • аўторак - нядзеля

    з 9:00 да 17:00

  • Каса

    з 9:00 да 16:30

  • панядзелак

    выходны дзень

  • 220030, Мінск
    вул. Леніна, 20

  • панядзелак, серада, пятніца - нядзеля

    з 11:00 да 19:00

  • чацвер

    з 13:00 да 21:00

  • аўторак

    выходны дзень

  • Каса і Музейная крама

  • панядзелак, серада, пятніца - нядзеля

    з 11:00 да 18:30

  • чацвер

    з 13:00 да 20:30

  • аўторак

    выходны дзень